De Verhaalmaker is ontwikkeld door de Brainport Bibliotheken als onderdeel van het project Bouwen aan de Bibliotheek van de Toekomst, ten behoeve van jongeren in het voortgezet onderwijs (alle niveaus en klassen).
De applicatie wordt gebruikt door lees-media-consulenten als onderdeel van hun werk aan leesbevordering.
De Verhaalmaker is een web-app waarin leerlingen op het VO een kort verhaal van ongeveer 300 woorden maken met behulp van een AI. Die AI kan op twee manieren helpen — als coach bij het zelf schrijven, of als schrijver die op aanwijzing van de leerling een eerste versie maakt. De huisstijl van de Bibliotheek loopt door de hele app heen, en alle teksten zijn in het Nederlands.
1. Beschrijving van de applicatie
De app is opgebouwd in twee stappen: eerst worden de zes bouwstenen van het verhaal verzameld (personage, plek & sfeer, doel, conflict, verhaallijn, genre), en daarna komt de schrijffase. In die schrijffase kiest de leerling tussen zelf schrijven (de AI helpt als coach) of de AI laten schrijven (de leerling stuurt op afstand met aanwijzingen).
Alles wat de leerling typt blijft op haar eigen apparaat — er wordt geen account aangemaakt en geen data op een server opgeslagen. Aan het eind kan het verhaal worden geëxporteerd als Word- of PDF-bestand of per e-mail worden verzonden. Daarnaast genereert de app een prompt voor Boekbot, waarmee de leerling een vergelijkbaar bestaand boek kan opzoeken.
Kerneigenschappen
- Twee schrijfmodi — leerling kiest of zij zelf schrijft of de AI inschakelt; wisselen kan op elk moment, bestaande tekst blijft behouden.
- Werken in stappen — zes bouwstenen vormen het skelet van het verhaal; de AI weet daardoor altijd waar het over gaat.
- Live coaching — terwijl de leerling werkt, geeft de AI tips, vragen en suggesties — geen kant-en-klare zinnen in coach-modus.
- Medailles — de leerling verdient zichtbare medailles voor concrete bouwstenen, levendige beschrijvingen en het halen van een woordental.
- Boekbot-prompt aan het eind — brug naar het bestaande boekenaanbod van de Bibliotheek.
- Auto-save in de browser, plus een knop voor handmatige back-up als tekstbestand.
2. Workflow voor de leerling
Hieronder de volgorde waarin een leerling door de app loopt, van eerste bezoek tot opgeslagen verhaal.
Welkom en voornaam
Een welkomstscherm legt uit dat de AI helpt — als coach bij haar eigen tekst, of als schrijver die een eerste versie voor haar maakt. Daarna vult de leerling haar voornaam in. Die naam komt automatisch onder het verhaal te staan als auteur.
Stap 1 — Bouwstenen verzamelen
Op het werkblad rechts staan zes kaarten: Personage, Plek & sfeer, Doel, Conflict, Verhaallijn en Genre. In het linkerpaneel voert de leerling een gesprek met de coach over die bouwstenen.
Zodra het gesprek concreet wordt, verschijnt onder een coach-antwoord de knop ↗ Gebruik voor een bouwsteen. Eén klik en het idee uit het gesprek wordt door de AI samengevat tot een korte zin die de leerling in haar bouwsteen kan zetten.
De knop Klaar om te schrijven → wordt actief zodra minimaal vier bouwstenen ingevuld zijn. Voor de optie waarin de AI het verhaal schrijft moeten alle zes ingevuld zijn.
Stap 2 — Verhaal schrijven
De leerling kiest tussen twee opties — en die keuze kan ze altijd herzien zonder verlies van haar tekst.
Optie A — Zelf schrijven. De leerling typt zelf in het verhaal-veld. De coach in het linkerpaneel geeft tips, vragen en feedback. Wat de coach niet doet, is hele zinnen voor haar schrijven — dat is bewust de "gouden regel" van coach-modus. De leerling kan een zin selecteren en kiest dan een snelle feedback-knop: Feedback, Te vaag?, Filmischer of Korter.
Optie B — Laat AI schrijven. De AI levert een eerste versie van ongeveer 200–300 woorden, op B1-niveau, gebaseerd op de zes bouwstenen. Die tekst verschijnt direct in het verhaal-veld. Daarna kan de leerling in de chat aanwijzingen geven: "maak het langer", "voeg een spannende scène toe", "verander het einde". Bij elk antwoord van de AI verschijnt onder dat bericht de knop ↗ Plaats deze versie in mijn verhaal.
Wisselen tussen Optie A en B kan altijd. Als de leerling tekst heeft en wisselt, blijft die tekst behouden. Bij wisselen van A naar B helpt de AI haar tekst verbeteren of aanvullen — tenzij ze expliciet kiest voor "begin opnieuw vanaf bouwstenen".
Klaar-scherm
Bij Ik ben klaar → opent een afsluitend scherm met:
- Een veld om de titel aan te vullen of te wijzigen, met een rode hint als de titel ontbreekt.
- Een overzicht van de medailles die de leerling heeft verdiend.
- Een sectie "Bestaat er al zo'n verhaal?" — een knop genereert een Boekbot-prompt op basis van titel en bouwstenen; een tweede knop opent Boekbot in een nieuw tabblad.
- Knoppen om het verhaal te exporteren als Word, PDF, of per mail te verzenden.
- Een knop "Download backup" die alles als tekstbestand bewaart.
3. Gedrag van de AI
De AI heeft een ander rolgedrag in elke modus. Hieronder samengevat in gewone taal — de volledige instructies aan de AI staan als prompt-bestanden in de broncode.
3.1 Coach-modus (de leerling schrijft zelf)
Gouden regel: de coach schrijft NOOIT zinnen of alinea's voor die de leerling kan overnemen, ook niet op verzoek. Vraagt de leerling "schrijf de openingszin voor mij", dan weigert de coach vriendelijk en geeft in plaats daarvan een vraag of een soort-suggestie.
Werkritme: bij het eerste contact over een bouwsteen stelt de coach open tegenvragen. Pas in vervolg-antwoorden synthetiseert hij wat sterk is en wat nog vaag.
Soorten feedback:
- Te vaag? — "Welk detail mist? Naam, leeftijd, tijd?"
- Show, don't tell — "Je vertelt dat hij bang is. Hoe merk je dat aan zijn lichaam?"
- Ritme — "Lange zin, lange zin — probeer er een korte tussen."
- Zintuigen — "Ik zie het personage, maar hoor of voel ik iets?"
- Actiewoord — "Wissel ging of was voor een specifieker werkwoord."
Geen spelfoutcorrectie in stap 2 — bewust, om de creativiteit te laten stromen. Spelling kan later.
3.2 Schrijver-modus (de AI schrijft mee)
In schrijver-modus levert de AI wél hele verhalen — expliciet aangeboden als alternatief voor de leerling die niet zelf wil of kan schrijven. De eerste versie is ongeveer 200–300 woorden op B1-niveau.
Bij elk vervolg-verzoek ("maak het langer", "verander het einde", "voeg een spannende scène toe") levert de AI een complete nieuwe versie terug, voorafgegaan door een korte uitleg in 1–2 zinnen.
Bouwsteen wint bij conflict. Als de leerling een bouwsteen achteraf wijzigt en de oude verhaaltekst klopt niet meer, herschrijft de AI bij het volgende verzoek de afwijkende delen — ook als de leerling daar niet expliciet om vraagt.
De AI past zelf geen bouwstenen aan. Vraagt de leerling daarom ("maak Lise wat ouder"), dan verwijst de AI haar naar de knop ← terug naar werkblad in de bouwstenen-balk.
3.3 Wat de AI wél en níet schrijft
Geldt vooral voor de schrijver-modus en de eerste-versie-generator. De insteek is: niet preuts, niet braaf, ook niet plat — passend bij wat Nederlandse VO-leerlingen op school al lezen.
Wel toegestaan
- Spanning, mystery, dood, een lijk, geesten, ruzie, gevecht, achtervolging
- Verliefdheid, een kus, verdriet, eenzaamheid, jaloezie
- Alcohol of drugs in het verhaal — zonder ze te verheerlijken als levensstijl
- Een lichte vloek in dialoog ("verdomme", "shit") als het bij het personage past
Niet toegestaan
- Expliciete seksuele scènes
- Grafisch bloed of marteling — een gevecht of een lijk mag wel, sober beschreven
- Scheldwoorden gericht op groepen mensen (racistisch, homofoob, seksistisch)
- Keiharde F-bombs als stopwoord in elke zin
- Drugs of alcohol als coole levensstijl
3.4 Wisselen tussen modi vanuit gesprek
Als een leerling in coach-modus schrijft "laat de AI het toch maar schrijven", of in schrijver-modus "ik wil het zelf gaan doen", herkent de AI dat. Onder dat antwoord verschijnt dan een knop ↻ Wissel naar AI / zelf schrijven. Eén klik en de leerling zit in de andere modus, met behoud van haar bestaande tekst.
4. Beschikbare AI-modellen
De Verhaalmaker is niet gekoppeld aan één specifiek AI-model. Er zijn vier modellen beschikbaar; de leerling kan zelf wisselen via het knopje AI: … rechtsboven. Zo ervaart ze dat verschillende modellen hetzelfde verhaal anders schrijven — een leerzame ontdekking op zichzelf.
| Model | Aanbieder | Karakter |
|---|---|---|
| Mistral Small | Mistral (Frankrijk) | Aanbevolen standaard voor de workshop. Europees, goedkoop, redelijke Nederlandse output. |
| Ministral 8B | Mistral (Frankrijk) | Nog goedkoper alternatief; korter en compacter, soms iets droger in toon. |
| Claude Haiku 4.5 | Anthropic (VS) | Snel en sterk in het Nederlands; iets duurder dan Mistral. Vaak het meest natuurlijke schrijftalent. |
| GPT-4.1 mini | OpenAI (VS) | Goedkope mini-variant met goede Nederlandse output; volgt instructies trouw. |
Welke modellen verschijnen voor de leerling?
- Alleen modellen waarvoor de Bibliotheek een API-sleutel heeft geconfigureerd, verschijnen in de keuzelijst.
- Een beheerder kan de lijst optioneel beperken (bijvoorbeeld om alleen Europese modellen aan te bieden).
- De keuze van de leerling blijft bewaard in haar browser, dus bij een volgend bezoek staat haar voorkeur er nog.
Wat als een model tijdelijk niet bereikbaar is?
Als een AI-model tijdelijk geen capaciteit heeft (bijvoorbeeld omdat een hele klas tegelijk werkt), krijgt de leerling een specifieke melding: "Mistral Small heeft op dit moment geen capaciteit. Wissel rechtsboven naar een ander model." Met één klik is ze weer aan het werk.
Privacy
Wat de leerling typt, wordt naar het gekozen AI-model gestuurd om een antwoord te genereren — dat is een externe dienst (Mistral in Frankrijk, Anthropic of OpenAI in de VS). Het verhaal zelf wordt alleen op het apparaat van de leerling opgeslagen; er is geen account en er wordt geen kopie bewaard op een server van de Bibliotheek. Bij het welkomstscherm wordt expliciet gevraagd om geen echte persoonsgegevens of gevoelige informatie in het verhaal te zetten.
5. Licentie en broncode
De Verhalenmaker is ontwikkeld door de Brainport Bibliotheken (zie colofon) als open source. De broncode staat op GitHub en mag vrij worden hergebruikt, aangepast en zelf-gehost door bibliotheken, scholen en andere organisaties.
Welke licenties?
- Software (code): GNU Affero General Public License v3 of later (AGPL-3.0-or-later).
- Prompts en documentatie: Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 (CC BY-SA 4.0).
Wat betekent dat in de praktijk?
- Andere bibliotheken kunnen de Verhalenmaker downloaden, eigen API-keys plaatsen en lokaal of op eigen hosting draaien.
- Ze mogen de code aanpassen aan eigen wensen (huisstijl, andere LLM-providers, eigen workflows) en die aanpassingen weer delen.
- Wie een aangepaste versie publiek aanbiedt via een netwerk, moet eindgebruikers de gelegenheid geven de broncode van die aangepaste versie te downloaden — een link in de footer naar de eigen fork volstaat. Dat is wat AGPL-3.0 vraagt.
- Een commerciële partij kan de Verhalenmaker niet als propriëtair betaald product op de markt brengen: omdat de broncode vrij beschikbaar moet blijven, is dat economisch zinloos.
Broncode en bijdragen
De repository staat op github.com/Bibliotheek-van-de-Toekomst/Verhalenmaker. Issues en pull requests zijn welkom. Bijdragen worden ingeleverd onder dezelfde licentie als het project (AGPL voor code, CC BY-SA voor prompts en documentatie).
Voor vragen over commerciële samenwerking of afwijkende licentievoorwaarden: neem contact op via de Brainport Bibliotheken.
6. Colofon
De Brainport Bibliotheken is het samenwerkingsverband van de openbare bibliotheken in de Brainport-regio. Bij dit samenwerkingsverband zijn aangesloten:
- de Bibliotheek Regio Eindhoven
- Bibliotheek Helmond-Peel
- Bibliotheek De Kempen
- Biblioplus
- Bibliocenter
- Bibliotheek Dommeldal
- Bibliotheek De Lage Beemden
- Bibliotheek Veldhoven
De Verhalenmaker is binnen dit samenwerkingsverband ontwikkeld in het programma Bouwen aan de Bibliotheek van de Toekomst.